1|
Inhoudsopgave pdf
Voorwoord- Hugo Backx
Ik zap dus ik ben- Rob van Leeuwen
De spelende stad- Ina Boiten
Jaarpublicatie 2003
Openbare Oproep
KORTcriteria
Advies en bemiddeling
KORTAFGEROND
Rob Birza- Sealounge
Paul Bogaers- Gids door de Kanaalzone
FundamentShopping
Daniele Buetti- Trust me
Fabian Marcaccio- "De-realized" paintant
Olaf Nicolai- Blond
Hester Oerlemans: Stills
Barbara Visser- Mikro Video
Theo Hol- Sch™on Ding
Marjolein Mandersloot- Zonder titel
Dirk Rutten- Lichtplafond
Stichting Straat- Memoryspel Goirkestraat
KORTmanifestatie
KORTLOPEND
Berkman en Janssens- Zwembad Reeshof
Rob Birza- BurnTilburgBurn
Paul Bogaert- Bewegwijzering Binnenstad
Wapke Feenstra- Piushaven
Guido Geelen- Monument tegen zinloos geweld
Ineke Hans- Forest for the trees
John Kšrmeling- Draaiend huis
Textiel-groei-monument
Wijnand Zijlmans- Ontstaan
Zo thuis mogelijk
Jaarprogramma 2004
NIEUWE KORTPROJECTEN IN 2004
Vrijplaats
Pieter Vreedeplein
Koen Delaere & Huub v/d Loo- Ruis Ru-ba-to
Cityring
LEDscherm TDMS
Geert Mul- Identificatie
KORTeducatie
KORTonderhoud & restauratie
KORTfinancieel
Leden van adviescommissies
KORTcontact!
|2
In 2003 heb ik volop genoten van de
opvallende kunstprojecten in Tilburg.
Deze kunstprojecten hebben iets bij me
losgemaakt omdat ze aansluiten bij het
dagelijks leven en alledaagse zaken. Zo
appelleerde Shopping aan de wens om
in onze vrije tijd te winkelen. Heel
specifiek sloot het project Blond aan
bij de huidige haarmode, heel wat
jongeren lieten hun haar blonderen in
de haarstudio van kunstenaar Olaf
Nicolai. De foto's van medewerkers
van La Poubelle gemaakt door Theo
Hol confronteerden ons met de
'waarde' van materi‘le zaken en
mensen. Uit de evaluatie blijkt dat bij
de medewerkers van La Poubelle veel
betrokkenheid voor dit kunstproject is
ontstaan en dat een positieve bijdrage
is geleverd aan de waardering voor dit
unieke bedrijf. Met de Gids door de
Kanaalzone van Paul Bogaers maakte
ik op een verrassende manier kennis
met het oudste industrieterrein van
onze stad. En zo zijn er veel projecten
te noemen die me bij gebleven zijn. Ik
vind het aantrekkelijke van KORT dat
het uitingen oplevert die zich niet laten
voorspellen maar in het dagelijks leven
'verschijnen en ook weer verdwijnen'.
Het kunstwerk kent telkens weer een
andere vorm en heeft ook vaak een
tijdelijk karakter. De mensen in de
omgeving waar het kunstwerk
geplaatst wordt of waar het zich
afspeelt, spelen een grote rol bij het
ontstaan ervan: dat is ook het
afgelopen jaar weer gebleken. Het is
een goede aanvulling op traditionele
kunstvormen zoals een standbeeld op
een mooie plaats. KORTprojecten
houden je scherp, blijven je verrassen
en dat moet kunst ook doen. Dit
betekent overigens niet dat er nooit
meer een mooi kunstwerk op een vaste
locatie in onze stad zal verrijzen. Denk
maar aan het beeld van Wijnand
Zijlmans dat op de rotonde in de
Reeshofweg komt. Opvallend aan dit
kunstwerk is niet zozeer de uiting
alswel het proces waarlangs het
ontstaan is: de roep van de wijkraad
Reeshof om een kunstwerk als
herkenningspunt voor de wijk, een
Voorwoord
openbare oproep, de selectie van
kunstenaars en uiteindelijk stemden de
Reeshofbewoners voor het beste ontwerp.
Zo zorgt KORT voor draagvlak
voor kunst. Het is een goed middel om
de Tilburgers uit te dagen om mee te
denken over kunst, hun grenzen te verleggen
en op nieuwe gedachten te
brengen. Dat is vernieuwend en dat
past erg bij onze stad! Ik ben benieuwd
wat de projecten voor 2004 gaan
opleveren. Hoe sluiten de interpretaties
die kunstenaars geven aan de ontwikkelingen
in onze stad aan bij onze
idee‘n? Ik zal iedere uiting ontvangen
als een mooi cadeau.
Hugo Backx
Wethouder Cultuur
3|
www.tilburg.nl/kort
|4
5|
IK ZAP DUS IK BEN
De revolutie die onze tijd kenmerkt is die der
onzekerheid - een onzekerheid die alle aspecten van het
leven raakt, in het bijzonder ons besef van identiteit.
Jean Baudrillard
|6
Op het moment dat ontdekkingen worden gedaan heeft
doorgaans niemand in de gaten welke ingrijpende
wijzigingen die uitvindingen teweeg zullen gaan brengen in
de manieren waarop we in het leven staan en hoe we onszelf
en onze wereld ervaren en beleven. Wie een kwart eeuw
geleden gezegd zou hebben dat aan het begin van de 21ste
eeuw, de meeste telefoongesprekken zouden beginnen met de
vraag: "Waar ben je ?" zou slechts op onbegrip en meewarige
blikken hebben kunnen rekenen. Telefoongesprekken voeren
we tegenwoordig net zo makkelijk vanuit de auto, de trein of
vanaf willekeurig welke plek op aarde. Als we tenminste
onze GSM niet gebruiken om een foto te maken, over het net
te surfen of te SMS'en.
Mobiliteit, voortdurend en overal beschikbare communicatie-
en informatietechnologie en vooral de massaliteit
van dat alles, bepalen in toenemende mate de steeds veranderende
en steeds complexer wordende stedelijke context
waarin we leven. Naarmate de overdosis aan informatie
toeneemt wordt het filteren van en het navigeren door al die
informatie steeds wezenlijker en noodzakelijker.
Misschien dat daarom de afstandsbediening en daarmee het
zappen, wel eens de meest invloedrijke uitvinding van de
twintigste eeuw zal blijken te zijn geweest. TV en internet
leveren stromen van beelden, die in hun bizarre
nevenschikking de meest uiteenlopende verschijnselen op een
surrealistische manier met elkaar verbinden. Deze
veranderende manier van kijken is ook van invloed op de
manier waarop we in het leven staan: zoals we op onze
beeldschermen langs de overvloed aan zenders en kanalen
zappen, of op internet via de ene hyperlink naar de volgende
hyperlink surfen, zo bepaalt het zappen ook steeds meer onze
manier waarop we in het leven staan en de werkelijkheid
ondergaan: ik zap dus ik ben. Door de afstandsbediening en
het zappen is het ideaal verwezenlijkt van de historische
avant-gardes uit het begin van de twintigste eeuw om de
moderne wereld, in al haar facetten, tot het bereik van de
kunsten toe te laten en als vertrekpunt te nemen. De
modernisten uit het begin van de vorige eeuw koesterden
echter nog de illusie dat we door het omarmen van de
moderne wereld van posters, reclame-uitingen, film en
7|
fotografie (de nieuwe media van dat moment) door zouden
kunnen dringen tot de kern van de werkelijkheid.
Inmiddels weten we beter: het effect was niet, zoals de
kunstenaars uit de 20er jaren hadden gehoopt, dat we
daardoor tot het hart van de werkelijkheid zijn doorgedrongen,
maar veeleer dat we ons hebben ge•soleerd en van
de werkelijkheid hebben vervreemd, door alles op dezelfde
manier te laten opgaan in een non-stop spektakel. Als kippen
in een legbatterij worden we overvoerd met kunstmatige
prikkels. Niet de inhoud of de kwaliteit van de
boodschappen, maar hun overmatige kwantiteit lijkt het
criterium. De overdosis en massaproductie van signalen en
beelden berooft de dingen van individualiteit, maakt ze
schematisch en gemakkelijk herkenbaar, zodat ze op signalen
gaan lijken. Een signaal is als een bevel. De boodschap die er
door wordt overgebracht heeft maar ŽŽn betekenis. De taal
van de massamedia komt tot ons in de gebiedende wijs.
Kunst daarentegen spreekt in veel gecompliceerder termen:
verhoudingen, toespelingen, onzekerheden, innerlijke
tegenspraak en verwondering. Kunst dringt geen betekenis
op; de betekenis van kunstwerken valt eerst na langdurige
verwerking te lezen. Een signaal dicteert ons een betekenis,
een kunstwerk dwingt ons er een betekenis in te ontdekken.
Kunst voedt ons op, terwijl signalen ons willen dresseren;
kunst is een van de belangrijkste wapens in de strijd tegen
vervlakking, een alternatief voor de kauwgom voor de
hersenen waarmee we worden overspoeld. KORT wil een
artistieke dimensie toevoegen aan het publieke domein en, in
de steeds complexer wordende stedelijke context, momenten
en plekken scheppen voor verwondering. En zodoende een
andere en diepere stedelijke werkelijkheid aanboren en
manifest maken.
Rob van Leeuwen
Directeur Tilburgse Kunststichting
|8
Een herinnering. Rotterdam, 1976-1988.
Op de blinde kopgevel van het hoofdbureau
van politie, naast het Stadhuis,
staat een enorme muurschildering: het
Touwspringend meisje van Co Westerik.
De voorbijganger op de Coolsingel ziet
het meisje op haar rug, hoog opspringend
en het touw boven haar hoofd zwaaiend.
In haar spel lijkt ze dwars door de muur
de vrijheid tegemoet te vliegen. Een beeld
vol plezier, dat een spel speelt met de
kijker. In alle zwaarwichtige discussies over kunst in de
openbare ruimte wordt vaak vergeten dat publieke kunst ook
en vooral een spel is. Johan Huizinga beschreef in zijn boek
Homo ludens (De spelende mens) het belang van het
spelelement in de cultuur. Voor de stad als conglomeraat van
individuen geldt dit des te meer. Kunst in de stad appelleert
door haar toegankelijke en dynamische karakter aan de
natuurlijke speelbehoefte van de mens. Zij daagt iedereen uit
om mee te doen, prikkelt de inventiviteit en opent
onvermoede nieuwe mogelijkheden en inzichten, verlost ons
even van de belemmeringen en beslommeringen van alledag
en biedt een vrijplaats waarin wij onze verlangens en
gevoelens veilig kunnen beleven. Dit spel kan niet gespeeld
worden zonder de drie "partners in crime": opdrachtgever,
kunstenaar en publiek. Zij zijn bij publieke kunst tot elkaar
'veroordeeld'. De eerste zet is aan de opdrachtgever, de
provider, die het initiatief neemt en zorgt voor speelveld en
speelmateriaal. De kunstenaar is de bedenker van het spel en
hij stelt de spelregels op. Het publiek bestaat uit de bewoners
en bezoekers van de stad; zij zijn de spelers. Maar er is een
probleem. Hoe weten we of het publiek het spel wel wil
spelen dat de kunstenaar heeft bedacht, of zijn spel aansluit
bij wat er onderhuids leeft in de samenleving? Cor Blok
merkte eens terecht op: "Helaas kan die samenleving zelf dat
de kunstenaars niet vertellen." Met het nieuwe kunstbeleid
dat in 2002 in Tilburg van start ging probeert KORT dit
manco te verhelpen. De Tilburgse bevolking wordt jaarlijks
gevraagd voorstellen te doen voor nieuwe kunstprojecten in
de stad. Bij de eerste ronde KORT 2003 was de respons
bevredigend en het leverde enkele bijzondere tijdelijke
kunstwerken op. Veel Tilburgers zullen zich de knalgele
De spelende stad (c) Co Westerik, touwspringend meisje, c/o Beeldrecht Amsterdam
2004
plastic tassen herinneren die in het voorjaar opeens in het
straatbeeld verschenen, waarop in grote zwarte letters het
opschrift 'TRUST ME' stond als een sarcastische knipoog
naar het winkelend publiek. Bij een ander opvallend
kunstproject hingen levensgrote staatsieportretten van
medewerkers van het Tilburgse kringloopbedrijf te kijk op
mupi's. Recht in de camera kijkend, met o.a. oude wasmachineslangen
als jachttrofee om de hals vormden ze het
tegenbeeld van het spelende meisje van Westerik, maar
boden net zo speels en intrigerend een doorkijkje op een
andere, diepere werkelijkheid van de stad. Zoals de gele
tassen dat ook deden. "The more irrational the society
becomes, the greater the rationality of the artistic universe",
zo beweerde Herbert Marcuse al in 1964 in zijn kritische
studie over de moderne technologische maatschappij, One
Dimensional Man. Sindsdien is onze stedelijke samenleving
alleen nog maar chaotischer en oppervlakkiger geworden.
Het is aan de kunstenaar om deze eendimensionaliteit te
vitaliseren met kunst die alle vermogens en zintuigen op
scherp stelt en mobiliseert. Via de geheel eigen logica en de
geheel eigen waarheid van het spel van zijn kunst verleent hij
structuur en duiding aan het hectische stadsleven. Hoe
belangrijk voor vernieuwende kunst in de stad een nauwe
samenwerking tussen opdrachtgever en publiek zoals in het
KORTbeleid ook is, de kunstenaar is en blijft de spil van
publieke kunst. Hij is het die steeds weer nieuwe snaren moet
doen trillen, nieuwe spannende spellen moet verzinnen die de
aandacht prikkelen. En hij kan dat alleen wanneer hij
voldoende ruimte krijgt en zijn creativiteit niet gesmoord
wordt in de dubbele houdgreep van de goede bedoelingen
van de organiserende kunstinstelling en de wensen van de
bevolking. Slechts als het lukt de juiste balans te bewaren
tussen de noodzakelijke vrijheid van de kunstenaar enerzijds
en de inbreng van opdrachtgever en publiek anderzijds kan
het KORTbeleid kunst opleveren die nieuwe speelruimte in
de stad genereert. Speelruimte waarin de muren van de stad
doorbroken worden en de geest vrij spel heeft.
Ina Boiten
9|
|10
11|
Deze KORTjaarpublicatie is een verslag van alle afgeronde
en nog lopende KORTprojecten in 2003,
met daarbij het jaarprogramma voor 2004.
De nieuwe projecten die in 2004 van start gaan zijn
deels via de Openbare Oproep geselecteerd. KORT
speelt in op de ontwikkelingen in de stad en de
Tilburgse Kunststichting verzamelt via de Openbare
Oproep idee‘n voor kunstprojecten in het publieke
domein.
Daarnaast initieert de Tilburgse Kunststichting in
samenwerking met team ABC van de gemeente
Tilburg zelf projecten. Door de diverse
KORTprojecten bouwt zij een netwerk op, de
ontwikkelingen in de beeldende kunst met de ontwikkelingen
in de stad worden gecombineerd en zo
kan zij als het ware als een curator te werk kan gaan
om het KORTbeleid consistentie en een duidelijk
gezicht te geven.
Jaarpublicatie
2003
|12
13|
openbare oproep
Idee‘n of projecten voor kunst in het publieke
domein van Tilburg kunnen het hele jaar door
aangemeld worden bij de Tilburgse Kunststichting.
Iedereen kan een projectaanvraag indienen,
kunstenaars, buurtbewoners, bedrijven, instellingen,
gemeenteambtenaren en particulieren al of niet
woonachtig in Tilburg. Er volgt bij voorkeur een
gesprek met de aanvrager zodat elke projectaanvraag
zo helder mogelijk ingediend wordt voor 1 september
van het jaar voorafgaand aan de start van een
project. De projecten en idee‘n worden aan een onafhankelijke
adviescommissie voorgelegd die elk jaar
anders van samenstelling is om zoveel mogelijk
mensen bij het beleid te betrekken. In deze commissie
zitten zowel leken als professionals op het gebied van
beeldende kunst, kenners van Tilburg en andere
betrokkenen. De adviescommissie selecteert projecten
voor het jaarprogramma van het daaropvolgende
KORTjaar.
In 2003 werden 18 projectaanvragen ingediend
waarvan er 2 door de adviescommissie geselecteerd
zijn om opgenomen te worden in het jaarprogramma
voor 2004. Een groot aantal aanvragen werd afgewezen
omdat zij niet aan de KORTcriteria
voldeden. Er waren teveel zuivere subsidieaanvragen
bij; KORT is geen subsidieloket. In een aantal
voorstellen werd gesuggereerd om kunst in te zetten
om problemen op te lossen die op het terrein van
andere vakgebieden liggen (bijvoorbeeld architectuur
of reclame). Dat is niet de bedoeling van KORT.
Daarnaast werden projecten vanwege onvoldoende
artistieke kwaliteit afgewezen. De ervaring van deze
Openbare Oproep gecombineerd met die van 2002
zal meegenomen worden in de communicatie met
betrekking tot de Openbare Oproep in 2004.
|14
KORTcriteria
De aanvragen voor KORTprojecten
worden in grote lijnen beoordeeld
aan de hand van onderstaande criteria:
het project vindt aansluiting bij de visie KORT;
het project integreert diverse ontwikkelingen en
dynamische situaties;
het project komt voort uit:
een ontwikkeling in de stad,
gemeentelijk beleid of een gemeentelijk project,
een als waardevol beoordeeld idee van derden;
het project cre‘ert
wezenlijke betrokkenheid van derden bij de
totstandkoming van beeldende kunst;
het project stimuleert
culturele participatie van nieuwe doelgroepen;
het project heeft
voldoende artistieke potentie;
het project respecteert
het kritische karakter van de kunst;
het project is
financieel haalbaar.
Idee‘n voor een KORTproject?
Laat het ons weten!
¥
¥
¥
¥
¥
¥
¥
15|
Advies en
bemiddeling
De aanvragers van wie een project
niet wordt opgenomen in een jaarprogramma
krijgen uiteraard een duidelijk
bericht met de reden waarom hun aanvraag
werd afgewezen. Daarbij wordt waar mogelijk
advies gegeven om een project opnieuw in te
dienen, of de aanvragers worden in contact gebracht
met personen die van dienst zouden kunnen zijn om
hun project, eventueel in gewijzigde vorm, toch nog
uit te kunnen voeren. In 2003 is bijvoorbeeld een
aanvraag van Bouwopleiding Midden Brabant
afgewezen maar in een gesprek zijn wel de
mogelijkheden verkend om de leerlingen van deze
opleiding in te zetten bij de realisatie van kunstprojecten.
Deze mogelijkheid bleek zeer welkom en
KORT zal zich inzetten om dit te realiseren. Op deze
manier kunnen jongeren die normaliter niet met
kunst in aanraking komen in de praktijk meewerken
aan de uitvoering van kunstwerken. Ook een plan
voor het ontwerpen van jongerenontmoetingsplekken
(JOP) werd afgewezen maar de ontwerpers
zijn in contact gebracht met de jongerenambassadeurs
om de mogelijkheden tot samenwerking te
verkennen. Een initiatiefnemer voor het oprichten
van een oorlogsmonument is in contact gebracht met
een andere aanvraag van een kunstenaar die ook
grafstenen ontwerpt.
Deze voorbeelden illustreren de mogelijkheden die
het KORTbeleid heeft. Beeldende kunst in de
openbare ruimte van Tilburg is geen sectorale
aangelegenheid maar kan werkelijk een artistieke
dimensie van de stad worden. KORT heeft naast een
uitvoerende taak ook een duidelijke bemiddelende
functie waarbij de inzet van geld niet altijd nodig is.
|16
17|
Afgerondeprojectenin 2003
kort
|18
In 2003 is aanvullende financiering gezocht om alle
onderdelen van de Sealounge die kunstenaar Rob
Birza (Geldrop 1962, woont in Utrecht) voor HeT
GebouW ontwierp uit te kunnen voeren.
HeT GebouW geeft onder andere huisvesting aan
Stedelijk Jongerenwerk ATTAK, het Jongereninformatiepunt
(JIP) en staat tegenover popcentrum
013 in het Veemarktkwartier. Dit stadskwartier is de
vestigingsplaats voor ondernemers uit de culturele,
kunstzinnige sector. Naast de gemeente Tilburg
leverden de Provincie Noord-Brabant, de Mondriaanstichting
en het Bouwfonds Cultuurfonds een
financi‘le bijdrage zodat de centrale ontmoetings-
Rob Birza
Sealounge
19|
ruimte geheel gemeubileerd kon worden met Birza's
transparante kunstobjecten. Het polyester meubilair
geeft de ruimte een fossiele, rotsachtige onderwatersfeer
waarin het licht voortdurend verandert.
Birza ontwierp twee balies, twee tafels, een bank van
9 meter lang, lampen, krukken en een informatiezuil.
Sealounge werd in februari 2004 ge•nstalleerd.
Het werk van Rob Birza wordt in het Veemarktkwartier
ingezet om de gewenste uitstraling van het
gebied te versterken.
Hij zal in 2004 BurnTilburgBurn realiseren waardoor
een visuele, stedenbouwkundige en inhoudelijk
relatie met Sealounge gelegd wordt.
|20
Paul Bogaers
is uw gids door de Kanaalzone in Tilburg
Fotograaf en literator Paul Bogaers (Tilburg 1961,
woont in Tilburg) stelde een gids door de Kanaalzone
samen waarmee hij de lezer op een zeer aanstekelijke
wijze door het oudste geplande industriegebied van
Tilburg voert. Na een jaar van intensief fotograferen,
het voeren van gesprekken met de bewoners en
bedrijven in dit gebied en een duik in de archieven
van het Regionaal Archief Tilburg groeide de gids uit
tot een kleurrijk boek (240 pagina's) dat de
Kanaalzone blootlegt en ook inzichten geeft in het
medium fotografie. Het boek werd op 12 oktober
gepresenteerd in Dozenhandel Brabant met een
inleiding door Wim van Sinderen, conservator van
het Fotomuseum Den Haag.
21|
Het boek is uitgegeven door Uitgeverij IJzer
(ISBN 90-74328-73-3)
en voor 15 euro verkrijgbaar bij de boekhandel of via
www.uitgeverij-ijzer.nl Het project werd mede mogelijk gemaakt
door een bijdrage van de Provincie Noord-Brabant.
www.paulbogaers.com
|22
www.
fundament
foundation
.nl
23|
Fundament
Shopping
Shopping bestond uit 5 achtereenvolgende, tijdelijke
ingrepen in het winkelgebied van de Tilburgse
binnenstad met als centrale vraag: "Hoe kan
beeldende kunst zich heden ten dage verhouden tot
de codes en strategie‘n van shopping?"
Fundament, een non-commercieel tentoonstellingsplatform
voor hedendaagse kunst en openbare
ruimte, gaf 5 internationale kunstenaars opdracht
om een ontwerp te maken voor de Tilburgse
Binnenstad. Chris Driessen, inhoudelijk cošrdinator
en Heidi van Mierlo, zakelijk cošrdinator,
verzorgden grotendeels de uitvoering van de
ontwerpen van Daniele Buetti, Fabian Marcaccio,
Olaf Nicolai, Hester Oerlemans en Barbara Visser.
Kijk voor meer informatie
over Shopping en Fundament op de website:
www.fundamentfoundation.nl
|24
Daniele
Buetti
Trust me
10 mei - 14 juni 2003
Daniele Buetti (Freiburg (CH) 1956, woont in ZŸrich) maakte eenontwerp
voor 60.000 citroengele standaard plastic tassen in drieverschillende afmetingen
met de opdruk Trust me. De tassen werden door
60 winkels in de Tilburgse binnenstad bij aankoop van een product uit-gegeven,
in plaats van de eigen tas. De tekst verleidt en dwingt en verwijstnaar het
vertrouwen dat wij hebben in commerci‘le producten, die vaakletterlijk
onder onze huid zitten en die via vernuftige reclamestrategie‘nals "good
fellas"
in ons onderbewustzijn vertoeven. Tegelijkertijd verwijstde tekst ook naar de
drager van de tas, die met zijn tas juist demonstreerteen betrouwbare deelnemer
aan het consumptiecircus te zijn.
25|
|26
Fabian
Marcaccio
"De-realized"paintant
28 juni - 2 augustus 2003
Fabian Marcaccio (Rosario de Santa
Fe, Argentini‘ 1963, woont in New
York) ontwierp voor de Emmapassage
"De-realized" paintant waarin
schilder- en printtechnieken, maar ook
licht en speciaal gecomponeerde
muziek van de Argentijnse componist
Claudio Baroni gecombineerd werden.
Temidden van de cleane wandelpassage
in een typisch jaren '90 winkelcentrum
in de onmiddellijke nabijheid van
allerlei luxe koopwaar, plaatste
Marcaccio de driedimensionale
paintant (silicone op digitale print,
licht, muziek, 700 x 170 x 70 cm), die
aan vier zijden een scala aan digitaal
bewerkte afbeeldingen van commerci‘le
producten laat zien. Enerzijds
trok Marcaccio de beelden uit elkaar,
anderzijds liet hij de afbeeldingen
versmelten, zodanig dat er tegelijkertijd
associaties van versnelling en
vertraging opgeroepen werden. "Derealized"
paintant vormde een kritisch
commentaar op de snelheid waarmee
commerci‘le beelden elkaar opvolgen
en hun onderlinge inwisselbaarheid.
27|
|28
Olaf Nicolai
Blond 4 - 27 september 2003
29|
Olaf Nicolai (Halle/Saale 1962, woont
in Berlijn) nam de reproductie van een
bepaald aspect van schoonheid en
glamour, een wezenlijk onderdeel van
shopping, onder de loep: het blond
zijn. Blond haar heeft een scala aan
referenties, vari‘rend van puurheid,
sexy, vamps en diva's (May West,
Marilyn Monroe, Catherine Deneuve,
Madonna) tot een specifieke gay look,
alsook de blonde del en het domme
blondje. In West-Europa is echter
bijna niemand natuurlijk blond;
vrijwel alle blond is kunstmatig, dus
gemaakt en gereproduceerd; natuurlijk
blond tref je bijna alleen nog maar bij
kinderen aan. Blonderen is net zo oud
als shopping zelf; met het ontstaan van
de eerste warenhuizen rond 1850 werd
ook het idee ge•ntroduceerd van een
haarkleurmode, om dames van stand
een kunstmatige haarkleur te geven.
Nicolai wilde dit reproductieproces
uitvergroten. Hij richtte een leegstaand
winkelpand in tot hairshop, waar
mensen zich gedurende een maand
gratis konden laten blonderen door een
kleurspecialist. Nicolai wilde zijn
klanten ook een duidelijke keuze laten
door niet slechts ŽŽn kleur blond aan te
bieden. In plaats van de gebruikelijke
reclame voor haarproducten presenteerde
Nicolai in zijn shop foto's van
bestaande kunstwerken waarin blond
een rol speelt (o.a. Andy Warhol,
Douglas Gordon en Santiago Sierra).
Er was slechts ŽŽn voorwaarde om
gratis geblondeerd te kunnen worden:
iedere klant moest zich voor en na de
behandeling laten fotograferen en er
mee instemmen dat de kunstenaar de
foto's mag gebruiken voor publicatie in
de exclusieve catalogus Blond, die in
mei 2004 verschijnt bij Artimo.
Blond werd door Fundament gecoproduceerd
met SKOR (Stichting Kunst en
Openbare Ruimte, Amsterdam). In
oktober werd Blond gerealiseerd in de
Inkijk van SKOR in Amsterdam.
Blond werd gesponsord door:
Schwarzkopf Professional,
Inline Kapsalon Interieurs
en mede mogelijk gemaakt door
Hardy's Tilburg.
|30
Hester
Oerlemans
Stills
10 - 26 oktober 2003
31|
Hester Oerlemans (Schijndel 1961, woont in Berlijn)
nam niet alleen de commerci‘le codes en strategie‘n
van shopping als uitgangspunt maar liet zich ook
inspireren door alle vormen van menselijk handelen in
de shopping area. Vooral het gegeven van de
anonieme passant, die kijkt en bekeken wordt, die
vaak door de winkelstraten loopt zonder concreet doel
iets te willen kopen maar die zich laat entertainen en
die zelf een bron van entertainment kan zijn,
interesseert haar. Etalages en etalagepoppen leggen
het snel af tegen living sculptures, een van de meest
populaire genres in individueel straattheater.
Oerlemans bedacht zeven van dergelijke levende
standbeelden, die in geen enkel ander opzicht naar
living sculptures verwijzen dan dat ze statisch zijn. De
beelden weken slechts af van het alledaagse
straatbeeld door hun verstilde toestand en door een
zekere overdaad; een vrouw droeg niet vijf tassen
maar een dertigtal, het nieuwe maatpak van een man
draagt tientallen merklabels, een vrouw draagt niet
ŽŽn opvallend hippe ceintuur, maar draagt er velen
tegelijk, als een rok, et cetera. De beelden die Oerlemans
voor Stills cre‘erde waren zo subtiel dat ze niet
onmiddellijk als kunst ervaren werden, maar door het
idee te gieten in de meest populaire vorm van straatentertainment,
slaagde Oerlemans erin de aandacht
van het shoppende publiek te trekken en dat publiek
op een andere manier naar zichzelf te laten kijken,
zonder het direct een spiegel voor te houden. Iedere
afzonderlijke still bewerkstelligde een hele reeks van
andere stills, belichaamd door de toekijkende
shoppers.
|32
33|
|34
35|
Op de schappen van een witgoedzaak staan vaak tientallen
televisies, die allemaal hetzelfde beeld weergeven om de
consument de beeldkwaliteit te kunnen laten vergelijken. Er
staat meestal een willekeurig tv kanaal aan, en het geluid van
de toestellen staat uit.
De herhaling van het beeld heeft een bijzonder effect.
Sommige effecten werken sterker dan andere; bijvoorbeeld
de in- en uitzoom krijgen een heel extreme nadruk, en pans
(panorama's) en diagonale bewegingen werken ook heel
sterk op die schaal. Met dat gegeven in het achterhoofd
stelde Barbara Visser voor Shopping een videowerk voor dat
specifiek gemaakt is voor vertoning in deze vorm en dat
tegelijkertijd ingaat op de essentie van shopping.
Barbara Visser (Haarlem 1966, woont in Amsterdam)
plaatste bij Mikro Electro Mikro Video, een geluidloos
videowerk, waarvan het verhaal op ieder punt kan beginnen
en in een loop draait. Onderwerp van dit werk is het
shoppen zelf, wat ontleed is in een choreografie van beelden
waarin gepand wordt langs luxe artikelen en euro's. Geen
middel is geschuwd om een zo esthetisch mogelijke beweging
te maken, vandaar het woord choreografie. Visser ontleedt
kenmerken van het shoppen, stileert ze en laat ze transformeren
tot een scala van handelingen dat niet meer het
feitelijke shoppen representeert maar een esthetische afgeleide
daarvan is en veel eerder geassocieerd zal worden met
film en entertainment. Zoals in al haar werken onderzoekt
Visser opnieuw de grens tussen werkelijkheid en afgebeelde
werkelijkheid, tussen objectieve en gemanipuleerde
registratie van die werkelijkheid.
Barbara Visser
Mikro Video 24 januari - 21 februari 2004
|36
37|
Theo Hol (Venlo 1952, woont in
Tilburg) fotografeerde klanten,
toeleveranciers en medewerkers van
het kringloopbedrijf van de Stichting
La Poubelle die in 2003 25 jaar
bestond. Het begrip waarde in de
ruimste zin van het woord (zowel met
betrekking tot mensen als tot
goederen) is de rode draad in dit
project. Hol maakte een fotoserie (24
stuks) in tweevoud die ook de leidraad
werd van de jubileumviering van La
Poubelle, het KORTproject gaf hieraan
een artistieke dimensie.
De foto's werden tentoongesteld
tijdens de jubileumviering in mei. Een
serie hangt permanent bij La Poubelle,
de andere serie is beschikbaar als
reizende tentoonstelling voor het
onderwijs en geinteresseerde organisaties.
In juni was een aantal foto's ook
te zien als stadstentoonstelling in 40
mupi's en op de vrachtwagens van La
Poubelle werden foto's permanent
aangebracht. Het project werd zo
enthousiast ontvangen door La
Poubelle en haar medewerkers dat een
foto op vlaggen gedrukt werd en foto's
de kaft van het jubileumboek sierden.
In een evaluatiegesprek bleek dat het
project intern bij medewerkers veel
betrokkenheid teweeg had gebracht en
een positieve bijdrage leverde aan de
waardering van dit unieke bedrijf.
Theo Hol
Sch™on Ding
|38
Het olympisch vogelteam dat beeldhouwster
Marjolein Mandersloot (Veldhoven 1959, woont in
Eindhoven) ontwierp voor de nieuwbouw van
Sportpunt Tilburg werd op 17 september feestelijk
onthuld met een ballonnenwedstrijd voor de jeugdige
bezoekers van zwembad Stappegoor. De felgekleurde
polyester vogels geven op een speelse manier vanaf de
parkeerplaats de richting aan naar de entree van het
Sportpunt die voorheen niet altijd te vinden was voor
bezoekers.
39|
Marjolein
Mandersloot
zonder titel
|40
Dirk Rutten
Lichtplafond
41|
Dirk Rutten (Nijmegen 1970, woont in
Utrecht) bevestigde zijn lichtplafond
tijdens de renovatie van de Studiozaal
Theaters Tilburg in de zomer van
2003. De definitieve oplevering van het
kunstwerk vond later plaats omdat er
problemen waren met het geavanceerde
besturingssysteem en de
strengere regelgeving omtrent de
brandveiligheid sinds januari 2003.
Deze regelgeving was nog niet van
kracht ten tijde van het ontwerp van
dit kunstwerk dat bestaat uit ronde tlbuizen
onderspannen met pvc-doek.
Met inspanning van Duitse en Engelse
ingenieurs met betrekking tot de
besturing van het lichtplafond en twee
brandtests op oefencentra in Utrecht
en Tilburg werd het kunstwerk in
februari 2004 voltooid.
|42
43|
Stichting Straat
Memoryspel Goirkestraat
|44
45|
Liedeke Kruk Ernest Potters Harrie Janssens Korrie Besems
|46
www.
stichtingstraat
.nl
47|
Vier Tilburgse fotografen: Korrie
Besems (Den Hout 1961), Liedeke
Kruk (Dieren 1959), Harrie Janssens
(Tilburg 1935) en Ernest Potters
(Tilburg 1953), kregen opdracht van
Stichting Straat om hun kijk op de
Goirkestraat te fotograferen als
beeldmateriaal voor een memoryspel.
Dit spel is een onderdeel van het eerste
project van Stichting Straat: Beleef de
Goirkestraat. Het spel kon via de
winkels in en rondom de straat bij
elkaar gespaard worden of was
compleet te koop bij het Nederlands
Textiel Museum.
De Goirkestraat is niet alleen een
belangrijke verbinding tussen het
noordelijke centrum van de stad en de
Ringbaan: wie er goed rondkijkt kan
aan de architectuur een belangrijk stuk
geschiedenis van de stad Tilburg
aflezen. Stichting Straat stelt vragen
als: hoe is dit gebied ontstaan; wat is
de aantoonbare invloed van de textielindustrie,
de middenstand en de kerk
geweest: hoe uitte zich dat de afgelopen
twee eeuwen en wat is daarvan
nu nog zichtbaar; welke herinneringen
en emoties kleven aan de diverse
panden in de Goirkestraat en wat
gebeurde er zoal achter de gevels?
Kortom hoe beleefde men de Goirkestraat
en wat verwacht men van de
toekomst? Het project omvatte naast
het memoryspel onder andere een
geluidsroute, tentoonstelling, kunstwerken
in de straat, rondleidingen,
lezingen, een debat en een krant.
|48
KORTManifestatie
De nieuwe aanpak van KORT is twee jaar van kracht,
diverse projecten zijn opgestart en een aantal is
afgerond. Het is tijd voor een overzicht, een update en
effectmeting. Vandaar het initiatief om een manifestatie
te organiseren waarin KORT centraal staat. De
manifestatie visualiseert de resultaten van de kunstprojecten
in de stad en maakt de processen die dit nieuwe
beleid in gang zet inzichtelijk.
De manifestatie wil KORT zichtbaar maken zowel
lokaal, regionaal, nationaal als internationaal. Deze
informatieoverdracht, communicatie, evaluatie en
interactie vinden plaats door middel van een presentatie,
een symposium, educatie en een publicatie in het najaar
van 2004. Centrale begrippen zijn publiek domein,
kunst en interactie. Wat is publiek domein, hoe ziet dat
eruit, hoe kan het eruit zien? Wat kan kunst betekenen?
Welke rol speelt kunst en kan kunst spelen in het
publieke domein? Op welke manier is interactie tussen
KORT en het publiek effectief?
Deze vragen worden beantwoord tijdens de manifestatie.
Het podium voor de manifestatie is de hele stad, de
manifestatie is ook bedoeld voor de hele stad.
De manifestatie bestaat uit vier onderdelen:
49|
Meld- en regelkamer bij FAXX
In het beleidsplan KORT werd de rol van KORT
omschreven als een loket waar projecten en idee‘n
voor kunst in de openbare ruimte van Tilburg door
iedereen aangemeld kunnen worden.
In de praktijk, zoals die zich de afgelopen twee jaar
heeft ontwikkeld, blijkt dat beeld van een loket de
activiteiten van KORT niet helemaal te dekken. Zo
roept het te veel de associatie op met eenrichtingsverkeer
en afstandelijkheid. KORT stimuleert de
verbeelding door ruimte te cre‘ren voor kunstenaars,
als een bemiddelings- en adviesbureau. Verder
bewaakt ze de kwaliteit van de artistieke dimensie en
houdt ze ook zakelijk een oog in het zeil. KORT
ontwikkelt zich op deze manier tot een spin in het
dynamische web dat Tilburg is. Veel meer dan alleen
haar fysieke en morfologische verschijningsvorm is
de stad vooral een dynamisch organisme van relaties,
interacties, netwerken en sociale dimensies. KORT
voegt daar een artistieke dimensie aan toe. KORT
legt verbindingen tussen individuen en organisaties in
de stad die vanuit diverse posities en vakgebieden en
met hun diversiteit aan projecten de artistieke
dimensie van Tilburg bepalen. KORT houdt daarbij,
door haar cošrdinerende rol en positie in de vele
projecten het overzicht. In plaats van een loket
doemt daarbij veeleer het beeld van een luchtverkeersleiding
of een meld- en regelkamer op. Mede om
die reden wordt voor de presentatie van de praktijk
van het KORTbeleid tijdens de manifestatie in 2004
niet gekozen voor een traditionele tentoonstelling
maar wordt de werking van KORT en de kunstprojecten
in de setting van een meld- en regelkamer
getoond om zo de dynamiek, de werkwijze en de
resultaten van KORT zichtbaar en grijpbaar te
maken. In de tentoonstellingsruimte van FAXX zal
daarom, als drager van de tentoonstelling, een melden
regelkamer gebouwd worden, die vooral gericht is
op inwoners van Tilburg: goed bereikbaar,
transparant, uitnodigend en interactief. Er zullen op
diverse beeldschermen presentaties te zien zijn van
KORTprojecten, er wordt een link gelegd met andere
meld- en regelkamers in de stad, er is een
mogelijkheid om idee‘n voor projecten aan te melden
en vanuit de meld- en regelkamer zullen diverse
routes vertrekken langs kunst in de openbare ruimte
van Tilburg.
|50
Symposium
Op 14 en 15 oktober 2004 vindt er een bijzonder
symposium plaats dat start op de Universiteit van
Tilburg en daarna op verschillende locaties in de stad
verder gaat. Tijdens het symposium, bedoeld voor
vakmensen en overige geinteresseerden, staat het
unieke KORTbeleid centraal. Er is ruimte voor
discussie, uitwisseling van ervaringen en evaluatie.
Het symposium is net zo vernieuwend als KORT, dit
betekent dat er voor een verrassende opzet is
gekozen. Niet het geijkte woordenspel maar work in
progress en rollenspellen onder leiding van een
(internationale) voorzitter. De resultaten van het
symposium kunnen gezien worden als een evaluatie
van het beleid en als de input voor de update van
KORT.
Educatie
KORT gaat ook naar de scholen toe. Er worden
lespakketten voor verschillende onderwijssoorten
ontwikkeld. CiST (Cultuur in School Tilburg) biedt
het project "Niet te kort, hŹ?' aan voor het basis- en
voortgezet onderwijs als eerste kennismaking met
kunst in de openbare ruimte. Daarnaast worden
lespakketten ontwikkeld voor diverse onderwijssoorten
die eventueel ook toepasbaar zijn in andere
steden. KORT hecht groot belang aan kunsteducatie
en vele KORTprojecten bieden verrassende aanknopingspunten.
Publicatie
De publicatie die in het kader van deze manifestatie
samengesteld wordt, vloeit voort uit de presentatie en
het symposium. Een groep mensen wordt gevraagd
aan een boek te werken. Dit boek is een project dat
groeit in de tijd waarin het ontstaan van diverse
kunstprojecten belicht en bediscussieerd wordt.
51|
De manifestatie is een prima middel in de culturele
stadspromotie van Tilburg vanwege haar heldere en
daadkrachtige aanpak, haar verbondenheid met de
ontwikkelingen in Tilburg en als voorbeeld van kunst
als bindende factor in de samenleving in plaats van
kunst als een zuivere sectorale aangelegenheid.
De manifestatie vindt in het najaar van 2004 plaats
in Tilburg. KORT, dat wil zeggen de gemeente
Tilburg en de Tilburgse Kunststichting (TKS), is
verantwoordelijk voor de organisatie van de
manifestatie. De projectleiding is ondergebracht bij
de TKS.
Wilt u op een of andere manier
een bijdrage leveren aan de
manifestatie of wilt u meer
informatie hierover?
Neem contact op met Atty Bax:
a.bax@faxx.nl
|52
KORTlopend
Meer informatie over deze projecten
is ook te vinden in het KORTjaarverslag
2002
53|
Berkman en Janssens
Zwembad Reeshof
De adviescommissie selecteerde het duo Berkman en
Janssens en Lily van der Stokker om een schetsontwerp
te maken voor de uitbreiding van Zwembad
Reeshof. Vooral het peuterbad zou verbijzonderd
moeten worden. Lily van der Stokker trok zich,
wegens drukke werkzaamheden elders, terug.
Het Utrechtse duo Berkman en Janssens gevormd
door Margot Berkman (Rotterdam 1964) en Eline
Janssens (Alkmaar 1959) presenteerden in 2003 hun
schetsidee waarbij het "Het verlangen naar elders"
de leidraad is voor het ontwerp. Het definitieve
schetsontwerp wordt in maart 2004 verwacht.
www.berkman-janssens.nl
|54
Rob Birza
BurnTilburgBurn
In 2003 heeft Rob Birza (Geldrop 1962, woont in
Utrecht) zijn polyester vlam, in de vorm van een
duiveltje dat boven op de schoorsteen van
werkcentrum voor beeldende kunst Het Duvelhok
komt, technisch uitgewerkt. Het adviestraject leek
te stranden vanwege de windbelasting op de
schoorsteen van de monumentale textielfabriek maar
na veel rekenwerk bleek het ontwerp toch haalbaar.
Vervolgens werd advies gevraagd aan de Rijksdienst
voor Monumentenzorg en de gemeentelijke Monumentencommissie
voor een vergunning. Eind 2003
was dit rond en op 12 januari 2004 kreeg Rob
Birza na twee jaar de opdracht zijn kunstwerk uit
te voeren. Naar verwachting zal het kunstwerk
voor de zomer van 2004 geplaatst worden. Het
55|
rijksmonument krijgt door BurnTilburg-
Burn een extra dimensie en het staat
erdoor symbool voor de bedrijvigheid,
die weliswaar een ander karakter heeft
als vroeger, maar die nog steeds
heerst binnen het gebouw. Het
monument wordt als het ware
geactualiseerd zonder afbreuk te
doen aan de oorspronkelijke functie.
Het is belangrijk om monumenten
steeds opnieuw met betekenis op te
laden zodat ze actief verbonden blijven
met de stad en haar bewoners. Dit
project wordt mede mogelijk gemaakt
door de Provincie Noord-Brabant.
|56
Paul Bogaert
Bewegwijzering Binnenstad
57|
Paul Bogaert (Heerlen 1953, woont in
Tilburg) kreeg in 2003 opnieuw
opdracht een ontwerp te maken voor
een kunstzinnige bewegwijzering voor
de zijstraten van de Heuvelstraat nadat
het vorige adviestraject gestrand was
in 2002. De adviescommissie werd
versterkt met Frank Meijer van MTD
Landschapsarchitecten en verantwoordelijk
voor het ontwerp van de herinrichting
van het winkelgebied, en Jan
van Summeren, groenontwerper van de
gemeente Tilburg. Bogaert ontwierp
een systeem van zwart/wit emaille
borden die op de gevels geplaatst
worden om het winkelende publiek
attent te maken op de bijzondere
zijstraten. Het adviestraject verliep
vlot en de adviescommissie is
enthousiast over het heldere ontwerp.
De monumentencommissie had echter
moeite met het ontwerp en plaatste een
aantal kanttekeningen. Team ABC
(Architectuur, Beeldende kunst en
Cultuurhistorie) van de gemeente
Tilburg nam echter een ander
standpunt in. Het advies wordt in
2004 aan het College van Burgemeester
en Wethouders voorgelegd.
Naar verwachting kan het ontwerp in
2004 uitgevoerd worden.
|58
59|
Wapke Feenstra
Piushaven
Wapke Feenstra, Joe Cillen en het duo Ida van der
Lee/Marjolein Boterenbrood presenteerden hun
aanpak om de beleving van bewoners van de
verschillende wijken rondom de Piushaven naar
boven te halen en via een kunstproject de
gezamenlijke beleving van de havenwijk te
versterken. De aanpak van Wapke Feenstra
(Hennaarderadeel 1959, woont in Rotterdam) werd
gekozen door de adviescommissie omdat deze het
dichtste bij het dagelijkse leven in dit gebied ligt.
Zij is vanaf september 2003 de visuele cultuur in de
wijken door middel van observatie, gesprekken, fotografie
en kleine acties gaan inventariseren waarna zij
een of meerdere kunstprojecten voorstelt. De
kunstprojecten moeten in de loop van de tijd, gelijk
aan de tijd dat gemeente Tilburg dit gebied wil
herontwikkelen, de aandacht vestigen op de cyclische
tijd. Wapke Feenstra wil een web van ervaringen en
ontmoetingen weven dat een bijdrage levert aan de
identiteit van de nieuwe Piushavenbuurt.
www.wapke.nl
|60
Guido
Geelen
Monument tegen
zinloos geweld
Guido Geelen (Thorn 1961, woont in
Tilburg) ontwierp een bronzen
kabinetskast waarin dierbare herinneringen
opgeslagen kunnen worden ter
herinnering aan de slachtoffers van
zinloze geweldsmisdrijven. In 2003 is
hij op zoek gegaan naar de juiste
antieke kast en heeft hij de locatie
achter de Heuvelse kerk heroverwogen.
Na gesprekken met projectbureau
Binnenstad van de gemeente Tilburg
bleek deze locatie toch de voorkeur te
genieten. Gemeente Tilburg heeft het
monument tegen zinloos geweld
meegenomen in haar ontwerp voor een
aan te leggen stadsparkje achter de
Heuvelse kerk, een plaats voor
bezinning midden in het uitgaansleven.
De totale financiering van het
monument is echter nog niet rond.
Zodra de locatie in 2004 definitief
vastgesteld kan worden, dit is
afhankelijk van de gesprekken tussen
gemeente Tilburg en het kerkbestuur, is
het moment daar om de benodigde
financiering via sponsoring en publieksacties
te verwerven.
www.guidogeelen.com
61|
Het Koning Willem II College (voortgezet onderwijs met
extra aandacht voor topsport en musische vorming:
www.willem2.nl) is volop aan het uitbreiden en vroeg KORT
advies uit te brengen voor een kunstwerk. De leerlingen van
de school wilden het liefst een of meerdere overdekte
plaatsen om bij slecht weer in de pauzes toch buiten te
kunnen zijn voor een frisse neus. Gedacht wordt aan een
object ("meubel"in de meest vrije zin van het woord) waar
men beschut kan verpozen, kletsen en eten.
Vanzelfsprekend is het er met mooi weer ook prettig
vertoeven. Ineke Hans (Zelhem 1966, woont in Arnhem),
RenŽe Reijnders (Tegelen 1974, woont in Utrecht) en het
Dordrechtse Ontwerpbureau Vier gevormd door Jerry
Handgraaf (Haarlem 1975), Charlotte Kusters (Helmond
1975), Cathelijne Montens (Waalwijk 1978) en Anke van
Rossum (Amersfoort 1977) werden gevraagd een schetsontwerp
te maken. Zij presenteren hun ontwerpen in
februari 2004.
Het ontwerp van Ineke Hans getiteld "Forest for the trees"
is gekozen om uitgevoerd te worden.
www.inekehans.com
Ineke Hans
Forest for the trees
|62
John Kšrmeling
Draaiend huis
John Kšrmeling (Amsterdam 1951, woont in Eindhoven)
presenteerde een nieuw idee voor een
kunstwerk op de Hasselt-rotonde, het visitekaartje
van Tilburg dat onder andere een relatie legt met de
Efteling en de jaarlijkse grootste kermis van de
Benelux. De vernieuwde adviescommissie achtte dit
idee niet haalbaar en sprak haar waardering uit voor
zijn idee Draaiend huis dat het vanwege de verkeersveiligheid
in een vorig traject niet haalde. Een
rijtjeshuis zou op de rotonde met de snelheid van het
verkeer meedraaien. Na gesprekken met de verkeerstechnische
ontwerpers van de gemeente Tilburg,
bleek dat als de snelheid van het huis drastisch
verminderd zou worden, het idee toch uitgewerkt zou
kunnen worden tot een volledig ontwerp. Het
College van Burgemeester en Wethouders verleende
John Kšrmeling opdracht dit te doen. Het huis draait
nu rond met een snelheid van 1 ronde per 20 uur.
Daarna hebben diverse gesprekken plaatsgevonden
met betrokkenen (bv. Ondernemersvereniging
Hasselt, afdeling Milieu gemeente Tilburg) en werkte
John Kšrmeling aan de definitieve vorm van het
rijtjeshuis. Het volledige ontwerp wordt in maart
2004 verwacht. Wanneer blijkt dat het ontwerp
technisch en financieel haalbaar is zou het in 2004
uitgevoerd kunnen worden.
63|
Textiel-groei-monument
In 2009 wil de gemeente Tilburg een textiel-groeimonument
plaatsen. Dit monument is een
gedenkteken dat de groei van de stad Tilburg
aangeeft en dat zelf de potentie heeft om te groeien.
Tilburg is gegroeid van Wolstad naar Moderne
Industriestad, Cultuurstad en wie weet hoe het over
100 jaar zal zijn. De wolnijverheid is de wortel van
de stad, dankzij de wolnijverheid heeft Tilburg zich
tot een stad ontwikkeld. Het textiel-groei-monument
is een erkenning van het textielverleden van de stad
Tilburg, de ontwikkeling van de stad nu en in de
toekomst. In 2003 is er een gesprek geweest met
Hendrik Driessen, directeur De Pont en Ton
Wagemakers, directeur Nederlands Textielmuseum
en Regionaal Historisch Centrum Tilburg en naar
aanleiding hiervan is de opdrachtformulering
aangepast. In 2004 wordt het traject voortgezet.
|64
Wijnand Zijlmans Ontstaan
80 kunstenaars reageerden op de advertentie in BK-informatie om een
schetsidee en documentatie van hun werk in te zenden om in aanmerking te
komen voor het ontwerpen van een visitekaartje voor de Vinexwijk Reeshof.
Het kunstwerk is een wens van Wijkraad Reeshof en Bewonersvereniging
Reeshofpark. De uitgebreide adviescommissie waarin veel wijkbewoners
zitting hadden, selecteerde Leontine Sies, Louise Schouwenberg, Piet Haagh
en Wijnand Zijlmans. Zij maakten schetsontwerpen die op 7 september
2003 tentoongesteld werden in Wijkcentrum Heyhoef. Alle Reeshofbewoners
vanaf 3 jaar konden ter plekke hun favoriete kunstwerk kiezen.
Wijnand Zijlmans (Den Haag 1953, woont in Baarn) won overtuigend: 60%
van de 616 geldige stemmen ging naar zijn granieten beeld getiteld Ontstaan.
Ontstaan markeert als poort en venster de entree van de Reeshof en verbindt
de
Reeshof met haar agrarische verleden. De zwerfkei in de moederschoot
symboliseert de ontwikkeling van het gebied. Bouwonderneming Heijmans neemt
de fundering en de plaatsing van het beeld voor haar rekening. Het kunstwerk
wordt
naar verwacht in de zomer van 2004 geplaatst.
65|
Het thema Extramuralisering van de zorg is de
aanleiding tot dit project. In het kader van het "Jaar
van de gehandicapten" werd contact opgenomen
met Amarant (Dienstverlening aan
mensen met een handicap, zie ook:
www.amarant.nl). Beeldvorming en
volwaardig burgerschap zijn de
belangrijkste thema«s van dit
project. Na een gesprek met Amarant is
de adviescommissie samengesteld en in
januari 2004 gaven de kunstenaars Anne
Pillen (Dordrecht 1963, woont in Oosterhout)
en Nienke Eijsink (Borne 1977,
woont in Rotterdam) een presentatie van hun
werk. Beiden krijgen opdracht tot een
onderzoek naar beeldvorming bij twee appartementencomplexen
van Amarant waar mensen met
en zonder handicap wonen. Op basis van hun
gesprekken en bevindingen zullen zij een voorstel
voor een kunstproject presenteren. zo thuis mogelijk
|66
Jaarprogramma 2004
KORT is de artistieke dimensie van het gemeentelijk
beleid. Naast de pijlers Economie, Fysiek en
Maatschappij krijgt kunst in de openbare ruimte in
Tilburg de kans om aan te sluiten bij de ontwikkelingen
in de stad. KORT is uniek in Nederland. De
internationale ontwikkelingen in de beeldende kunst
zoals engagement en overschrijding van grenzen
vinden hun weerslag in de lopende en nieuwe
projecten van KORT.
KORT levert een bijdrage aan de versterking van de
identiteit van Tilburg. De stad Tilburg wordt
landelijk gezien als een stad waar ruimte is voor
hedendaagse kunst en cultuur. Aan een binnenstad
kan men de identiteit van een stad aflezen. Zowel
voor de inwoners van Tilburg als de bezoekers van
Tilburg is de beeldvorming van de binnenstad
bepalend. Het moet aantrekkelijk zijn om de vrije
tijd in de binnenstad door te brengen, mensen krijgen
zo meer binding met hun stad, wat de betrokkenheid
ten goede komt.
In het najaar van 2003 is het Masterplan Binnenstad
Totaal gepubliceerd waarin de gemeente Tilburg haar
plannen voor de komende 15 jaar uiteenzet. KORT
wil hierop aansluiten en met haar projecten de
komende jaren een bijdrage leveren aan een
kwalitatief goede ontwikkeling van de binnenstad
van Tilburg. Juist omdat er een aantal grootschalige
bouwprojecten in de stad op stapel staat zoals het
Pieter Vreedeplein, de Cityring en de Spoorzone, is
het noodzakelijk dat KORT in een vroeg stadium
betrokken is. Zo kan de integratie of toevoeging van
kunst in de openbare ruimte een belangrijke
meerwaarde geven aan deze projecten.
67|
KORT streeft er naar om naast het voortbrengen van
duurzame permanente kunsttoepassingen, ook
ruimte te geven aan tijdelijke kunstprojecten die de
verbeelding van de inwoners van Tilburg prikkelen
en zo hun betrokkenheid bij de stad en beeldende
kunst kunnen aanwakkeren of versterken. KORT
sluit dan ook aan bij de sociale en maatschappelijke
ontwikkelingen in Tilburg.
Integrale veiligheid staat hoog op de prioriteitenlijst
van gemeente Tilburg. KORT speelt hierop in met het
project Identificatie van Geert Mul dat een positieve
bijdrage wil leveren aan de beeldvorming rondom
bewakingscamera«s.
Culturele diversiteit, respect, betrokkenheid en
mondiale bewustwording komen aan bod in het
internationale Zuid-Afrikaanse project Vrijplaats van
Stichting Lekoa Vaal en kunstenaar Rob Moonen.
De wisselwerking tussen stad en kunstenaars komt
aan bod in het project van de Tilburgse schilders
Koen Delaere en Huub van der Loo die de grenzen en
mogelijkheden van een schilderkunstige blik willen
onderzoeken in de stad die zij al jaren kennen.
De leefwereld van jongeren is ook een belangrijk
aandachtspunt en zal bij diverse projecten aan bod
komen, zowel in de uitvoering van projecten als in
het opnemen van jongeren in adviescommissies.
Het KORTbeleid is nu twee jaar in uitvoering. In
2004 is het tijd om de afgelopen twee jaar te
evalueren, reacties te verzamelen, na te denken over
instrumenten om het effect te meten van de projecten
en de toekomst van KORT. Het beleid moet in de
stad zelf maar ook landelijk en internationaal meer
onder de aandacht worden gebracht. Een KORTmanifestatie
in oktober t/m december 2004 is
hiervoor opgezet. De manifestatie is als KORTproject
een instrument om het beleid te ontwikkelen
en te versterken. Alle projecten worden in samenspraak
met burgers gerealiseerd en een goede
communicatie is van essentieel belang.
|68
69|
Nieuwe
KORTprojecten
in 2004
|70
Nederland heeft bijzondere historische relaties met Zuid-
Afrika. De gemeente Tilburg onderhoudt sinds 1997 een
stedenband met de gemeente Lekoa Vaal in Zuid-Afrika.
Binnen deze gemeente ligt Sharpeville, historische bodem en
een mijlpaal in de geschiedenis in de strijd tegen apartheid.
Op cultureel gebied zijn er de laatste tien jaar veel contacten
vanuit de muziek en de beeldende kunst met Zuid-Afrika
gelegd. Stichting Lekoa Vaal, gericht op mondiale bewustwording,
wil graag zichtbaar uiting geven aan de stedenbandrelatie
en heeft de Tilburgse kunstenaar Rob Moonen
(Schaesberg 1958) gevraagd om dit idee als kunstproject uit
te werken en te cošrdineren. Rob Moonen is internationaal
werkzaam en heeft goede contacten met Zuid-Afrika.
De gemeente Tilburg zal gastheer zijn voor drie Zuid-
Afrikaanse kunstenaars en cre‘ert een vrijplaats in de
vorm van een werk in de openbare ruimte in de wijk Oerle.
Deze wijk is bij uitstek geschikt voor een openbaar teken van
verbondenheid omdat veel straten namen dragen uit de
Nederlands/Zuid-Afrikaanse geschiedenis (Generaal
Smutslaan, Zandrivierstraat, Tafelbergstraat). Interactie met
de bewoners van Oerle kan resulteren in een sociale
component die mogelijk zichtbaar is in het te realiseren
kunstwerk. Deze dialoog zal aandacht vragen voor de
complexe Zuid-Afrikaanse problematiek en de culturele
verschillen in Nederland in het bijzonder.
www.robmoonen.nl
Vrijplaats
71|
Net als veel andere steden in Nederland werkt ook Tilburg
aan het aantrekkelijk en economisch sterker maken van het
centrum van de stad. Een onderdeel van de vele gemeentelijke
plannen is het Pieter Vreedeplein. Dit plein wordt vanaf
januari 2004 gesloopt en opnieuw ingericht door de Spaanse
architecten van Bonell i Gil uit Barcelona. Bedaux de Brouwer
Architecten uit Goirle nemen ook een deel van het ontwerp
voor hun rekening. Het plan voor het gebied omvat winkels,
woningen, recreatiefaciliteiten en een ondergrondse parkeergarage.
KORT wil drie kunstenaars met een internationale staat van
dienst opdracht geven een schetsontwerp te maken voor een
kunstwerk dat inhoudelijk aansluit bij het gebruik van dit
nieuwe kwalitatief hoogwaardige winkelcentrum waar het
verblijfsklimaat dezelfde uitstraling moet krijgen. Het gaat
om een duurzaam permanent kunstwerk dat refereert aan het
winkelen als vrijetijdsbesteding en het leven in de (bruisende)
binnenstad.
Pieter
Vreedeplein
|72
Gedurende een jaar gaan de Tilburgse schilders Koen
Delaere (Brugge 1970) en Huub van der Loo
(Eindhoven 1962) een samenwerkingsverband aan
om een aantal ingrepen te realiseren in de openbare
ruimte. Deze samenwerking vloeit voort uit een
overeenkomstig denken over schilderkunst en een
overeenkomstige mentaliteit in het schilderen zelf.
Uitgangspunt voor deze ingrepen is hun schilderkunstig
perspectief dat een relatie aangaat met
diverse locaties in de stad. De ingrepen gaan voorbij
de grens van het schilderen en de rand van het
schilderij.
De ingrepen in de openbare ruimte vinden plaats op
locaties waarvan de kunstenaars het idee hebben dat
er iets mee moet gebeuren. Bijvoorbeeld een
monumentale ingreep om de functie van een plek aan
te duiden of te verbeteren of juist een ingreep om de
onduidelijkheid van de plek aan te geven.
De ingrepen zijn tijdelijk van aard en de duur is
afhankelijk van de omstandigheden en reacties van
het publiek. Voorbeeldlocaties: het cre‘ren van een
nieuwe ruimte in een voetgangerstunnel onder het
spoor naar het NS-plein, een eenduidige aanpak van
alle omheiningen rondom bouwplaatsen in Tilburg,
een schilderkunstige toevoeging aan een vervallen
gevel. De kunstenaars reageren op de voortdurend
veranderende verschijningsvorm (zowel fysiek als
maatschappelijk) van de stad Tilburg en gaan er een
dialoog mee aan.
Ruis Ru-ba-to
73|
|74
In het Masterplan Binnenstad 2003 geeft gemeente
Tilburg aan de komende jaren de bereikbaarheid van
de binnenstad te willen verbeteren en vergroten door
een Cityring aan te leggen die het centrum moet
ontsluiten. Het plan is om eenrichtingsverkeer in te
voeren zodat het verkeer rond de binnenstad geleid
wordt. In 2004 wordt gestart met het ontwerpen van
de Spoorlaan, onderdeel van de Cityring.
Deze entree vanuit het Station naar de binnenstad zal
een stadsboulevard worden waardoor de ruimtelijke
en functionele kwaliteit van de binnenstad vergroot
wordt. Deze ingrijpende infrastructurele plannen
hebben consequenties voor de beeldkwaliteit van
Tilburg. De kunstwerken in de openbare ruimte die
aanwezig zijn op en grenzen aan de Cityring moeten
geactualiseerd worden. Daarnaast bieden deze
infrastructurele veranderingen kansen voor nieuwe
kunst in de openbare ruimte.
KORT neemt deel aan de projectgroep Cityring om
een artistieke dimensie te integreren in het ontwerp
van de Cityring. Gekeken wordt of bestaande
kunstwerken in de nieuwe infrastructuur behouden
moeten blijven, verplaatst of verwijderd moeten
worden. Daarnaast wordt gekeken welke beeldkwaliteit
de Cityring moet krijgen en op welke wijze
nieuwe kunst in de openbare ruimte daaraan kan
bijdragen. Er zal externe expertise ingewonnen
worden van bijvoorbeeld kunstenaars, landschapsarchitecten
en kunsthistorici.
Cityring
75|
LEDscherm TDMS
Dit project is een voortzetting van het
pilotproject KORT 2002:
LEDscherm Spoorzone.
In 2003 werd de haalbaarheid onderzocht van een infrastructurele
voorziening in de vorm van een LEDscherm voor
digitale kunst. Het onderzoek behelsde een schatting van de
kosten en het bepalen van een locatie en mondde uit in een
scherm nabij de nieuwbouw van de Tilburgse Dans- en
Muziekschool (TDMS) aan de Bisschop Zwijssenstraat/
Koningsplein.
Drie kunstenaars krijgen in 2004 de opdracht een schetsontwerp
te maken voor een kunstwerk dat een LEDscherm
bevat waarop digitale kunst en culturele informatie te zien is.
De digitale kunst bestaat uit zowel bestaande als nieuwe
beelden / korte filmpjes die op een of andere manier een
relatie hebben met de stad Tilburg (in de ruimste zin van het
woord) of speciaal voor Tilburg gemaakt worden. Zo wordt
de Tilburgse bevolking dagelijks ge•nformeerd over actuele
zaken met betrekking tot de TDMS, Fontys kunstencluster,
Theaters Tilburg en diverse andere culturele programma«s en
evenementen in de stad. De kunstenaar wordt gevraagd naast
een bouwkundig en technisch ontwerp ook suggesties te
geven met betrekking tot de inhoud van het scherm.
|76
Identificatie
HŽt probleem van de grote westerse steden is het
gebrek aan identificatie van de bewoners met de
publieke grootstedelijke ruimte.
Publieke ruimte in westerse steden wordt opgevat als
ruimte die van niemand is. Dit gebrek aan identificatie
resulteert in een gebrek aan verantwoordelijkheid,
veiligheid en geborgenheid. Het gevoel van
onveiligheid kan een cultuur in een vicieuze cirkel
van angst, beveiliging, bewapening en geweld doen
belanden. Het is gebleken dat cameratoezicht in de
publieke ruimte een middel is om criminaliteit te
verminderen. Over het algemeen voelen mensen zich
veiliger met camera's dan zonder. Als er van die
camera's een preventieve werking uitgaat dan zijn
zowel de partijen die kijken als de partijen die
bekeken worden gediend bij openheid van zaken.
De stad van 2004 bestaat uit andere structuren dan
de stad van de jaren vijftig in de 20e eeuw. Een groot
gedeelte van de communicatie verloopt over
onzichtbare kanalen; telefonie, internet, kabel en
satelliet-televisie. De Rotterdamse kunstenaar Geert
Mul (Alphen aan den Rijn 1965, woont in
Rotterdam) wil laten zien hoe bewakingscamera's de
stad bekijken. Op deze manier wil hij vanuit een
kunstzinnig perspectief een positieve bijdrage leveren
aan de actuele veiligheidsproblematiek.
77|
|78
KORTeducatie
KORTprojecten bieden vaak prima mogelijkheden
voor kunsteducatie. Hierbij een overzicht van de
projecten in 2003.
1. La Poubelle
Vanaf de start van het project Sch™on Ding van Theo
Hol is door La Poubelle een onderwijsproject
ontwikkeld voor groep 5 en 6 van de basisvorming.
Via CiST (Cultuur in School Tilburg) is een lesbrief
en een fototentoonstelling beschikbaar voor belangstellende
scholen. Daarnaast geven medewerkers van
La Poubelle een rondleiding op het bedrijf. Wegens
de grote belangstelling wordt dit project ook in het
nieuwe schooljaar aangeboden.
2. Niet te KORT hŹ?
Niet te kort, hŹ? laat scholieren in het voortgezet
onderwijs kennis maken met kunst in de openbare
ruimte via een diaserie en een zoekopdracht.
Daarnaast is er een rondleiding langs diverse
kunstwerken in de stad en krijgen de scholieren een
opdracht om voor de eigen woonwijk een ontwerp te
maken dat beoordeeld wordt door een adviescommissie.
De resultaten worden getoond tijdens de
manifestatie KORT in oktober 2004.
Voor de manifestatie KORT zal lesmateriaal
ontwikkeld worden voor het vak CKV I en CKV II
waarmee leerlingen inzicht krijgen in KORT en het
hele proces van een KORTproject. De leerlingen
leren, denken en praten over begrippen als openbare
ruimte, publiek domein en de rol van kunst daarin.
79|
KORTonderhoud & restauratie
Naast het realiseren van kunst in de openbare ruimte,
houdt KORT zich ook bezig met het reguliere onderhoud
en zonodig de restauratie van de bestaande
kunstwerken in de stad. Dit betekent dat de beelden
jaarlijks worden schoongemaakt, in de was worden
gezet of worden gerepareerd. De uitvoering van deze
werkzaamheden is onder gebracht bij Openbare
Werken Tilburg. Voor een aantal kunstwerken geldt
dat er in 2003 meer aan de hand was dan alleen het
reguliere onderhoud. Hieronder vindt u in het kort
de beschrijving van de werkzaamheden aan deze
kunstwerken.
Peter Erftemeijer Lopende man
De ongelukkige verplaatsing van de Lopende man als
gevolg van de herinrichting van de binnenstad werd
in 2003 besproken met de kunstenaar Peter Erftemeijer.
Hij onderzocht de situatie en in overleg met
de Tilburgse Kunststichting en gemeente Tilburg
werd besloten het beeld niet opnieuw te verplaatsen
omdat het beeld inhoudelijk verbonden is met de
huidige plek. De bestrating werd wel opgehoogd
zodat de man weer met beide benen op de grond
staat om in verwarring zijn weg te vinden naar de
winkelgalerij of de kerk.
Guido Geelen Marietje Kessels Monument
In 2001 heeft beeldend kunstenaar Guido Geelen een
monument ontworpen voor de in augustus 1900
vermoorde Marietje Kessels. Het is een hinkelbaan
met twee stoelen en een haan. Het hinkelspel was
bekend in de tijd van Marietje en wordt ook nu nog
volop door kinderen gespeeld. Het is een spel waarin
de elementen Hemel en Aarde voorkomen en waarin
zelfs de plattegrond van een kerk te herkennen is.
Het monument is geplaatst in de Elzenhof, een door
omwonenden beheerde kloosterspeeltuin bij het
Ursulinenklooster waar Marietje naar school ging. In
2003 is een bordje geplaatst bij de ingang van de
kloostertuin aan de Dionysiusstraat met daarop de
tekst:
In de kloostertuin:
Marietje Kessels Monument
Door Guido Geelen.
22 augustus 2001
|80
Rob Brandt Portret
In 1999 'schildert' Rob Brandt een portret waarin je
jezelf als individu kunt herkennen; een afbeelding
van man en vrouw tegelijkertijd. Het is van een bonte
expressieve kleurenpracht, waarin je al turend kunt
opgaan op een manier die het meeste overeenkomt
met de ervaring die je hebt als je, liggend met je rug
in het gras, in de overschietende wolkenpartijen
vreemde gezichten ontdekt of vervaarlijke monsters.
Sinds 2003 is het werk van Rob Brandt aan de
Bijsterveldenlaan in de Reeshof ook 's avonds te
bewonderen doordat er grondspots zijn aangebracht
die van onderaf het 'schilderij' belichten.
Toon Dupuis Monument Mgr. Joannes Zwijsen
De huidige opstelling van het monument, met Mgr.
Zwijsen zittend tegen 'zijn' parochiekerk, dateert van
1972. Van oorsprong stond het beeld tegen een monumentale
wand van travertijn. De aanleg van de
zogeheten 'Cityring' maakte het noodzakelijk het
monument te verwijderen. In 1967 werd het gedemonteerd
en opgeslagen in afwachting van een
nieuwe opstelling. Herplaatsing van het monument
in zijn geheel bleek echter niet mogelijk in de
vernieuwde binnenstad. Uiteindelijk resteren alleen
het eigenlijke standbeeld en de bronzen medaillons,
afkomstig uit de achterwand. Twee van deze
medaillons zijn gestolen. De Tilburgse beeldhouwer
Charles Vergouwen is nu bezig om de gestolen
medaillons aan de hand van beeldmateriaal te
reconstrueren. Van de twee andere medaillons
worden nieuwe bronzen afgietsels gemaakt. In
februari 2004 is de restauratie voltooid en zullen de
medaillons hun plaats tegen de zuidwand van de
Heikese kerk naast Mgr. Zwijsen weer gaan innemen.
Melis gieterijen Kermismonument
& Wood Design
Het kermismonument (1998, NS-plein), in de vorm
van een steigerend carrouselpaard was zijn staart
kwijtgeraakt wegens vandalisme. De Tilburgse beeldhouwer
Charles Vergouwen herstelde het bronzen
paard, zodat de kinderen net als op de kermis weer
gewoon op het paardje kunnen zitten.
81|
Wout Maters Beschermde groei
Niet alleen het carrouselpaard is in 2003 getroffen
door vandalisme. Ook het beeld Beschermde groei
van Wout Maters bij de ingang van Stadskantoor 1
viel hieraan ten prooi. Het beeld is echter dusdanig
beschadigd, dat herstel vrijwel onmogelijk is.
Vandaar dat er een nieuw bronzen afgietsel zal
worden gemaakt van het bestaande beeld. Dit nieuwe
beeld zal in 2004 worden teruggeplaatst naast de
ingang van Stadskantoor 1.
Marry Overtoom Metroality
De vier rechthoekige vitrines bij de Tilburgse
stadskantoren, verlicht tijdens de avonduren, bevatten
elk een plattegrond. Niet zomaar een plattegrond,
maar de afbeelding van een metronet met als
stations alleen maar de drie kantoorgebouwen.
Voor de vitrines liggen, verzonken in de trottoirs,
luchtroosters. Deze installaties worden opgeknapt
omdat de bestickering en de plattegronden
beschadigd zijn of geheel ontbreken. Tevens wordt de
technische installatie gerepareerd die voor de lucht,
het geluid en de trilling moet zorgen. Wegens een
aantal misverstanden is dit herstel enigszins
vertraagd, maar in begin 2004 moet alles er weer
perfect uitzien en werken.
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/ko
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.n
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.ti
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort w
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort w
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilb
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort w
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kortwww.tilb
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilbur
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort w
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.til
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort w
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.til
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort ww
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www
www.tilburg.nl/kortwww.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort w
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
www.tilburg.nl/kort
|82
ort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
w.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
g.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
lburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
rt www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
lburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
ww.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
rg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
l/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
ilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
ilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
ww.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kortwww.tilburg.nl/kort
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
t www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
w.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
w.tilburg.nl/kortwww.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort www.tilburg.nl/kort
83|
Kunstwerk RBK fondsen/sponsoren/subs.
Sportpunt Tilburg
Sealounge
Gids door de Kanaalzone
Shopping
Sch™on Ding
Lichtplafond
Memoryspel Goirkestraat
Totaal: Û
1
(+ 121.706,-)
(+ 3.868,-)
(+ 140.000,-)
(Û 538.393,-)
|84
De kunst in de openbare ruimte in Tilburg wordt
gefinancierd uit de 'Reserve Beeldende Kunst'.
Deze Reserve wordt gevoed door budgetten vanuit de
percentageregeling 'decoratieve aankleding van rijksgebouwen
en scholen'.
Dankzij deze regeling, die in Tilburg al vanaf de jaren
60 wordt toegepast, wordt 1 tot 2 procent van overheidsinvesteringen
in gebouwen, infrastructuur,
groenvoorzieningen enz. aan KORT besteed. Daarnaast
heeft men in Tilburg afgesproken dat ook 1 tot
2 procent van de kosten voor bouw- en woningrijp
maken van gronden buiten de ringbanen beschikbaar
wordt gesteld voor kunst in de openbare ruimte.
De afgelopen jaren is er gemiddeld per jaar vanuit
de Reserve Beeldende Kunst een bedrag van ongeveer
Û 200.000,- besteed aan de realisatie van
kunstwerken in Tilburg. In 2003 was dat bedrag
Û 272.819,- groot.
19.750,-
37.767,-
22.689,-
25.000,-
25.400,-
132.113,-
10.100,-
272.819,-
KORTfinancieel
1
Totaalbedrag dat in 2003 aan KORT is besteed
85|
Aan restauratie van kunst in de openbare ruimte is in
2003 ruim Û 9.000,- besteed en aan onderhoud
Û 16.500,-. Voor de website www.tilburg.nl/kort
wordt jaarlijks een bedrag van Û 7.500,- gereserveerd.
Projecten in uitvoering
Monument tegen zinloos geweld
Bewegwijzering Binnenstad
Piushaven
Reeshof Entree
Zo Thuis Mogelijk
Zwembad Reeshof
LED scherm TDMS
Hasseltrotonde
Burntilburgburn
Totaal:
Kunstwerk RBK
Jaarprogramma 2004
Vrijplaats
Pieter Vreedeplein
(schetsontwerpen)
LED scherm TDMS
Identificatie
Ruis Ru-ba-to
Manifestatie KORT
Cityring
Totaal:
35.000,-
2.500,-
15.000,-
55.000,-
2.500,-
20.000,-
105.000,-
295.000,-
63.000,-
Û 593.000,-
60.000,-
10.000,-
60.000,-
20.000,-
30.000,-
60.000,-
15.000,-
Û 255.000,-
|86
87|
Leden van
adviescommissies
|88
NAAM ORGANISATIE / AFDELING KUNSTPROJECT
Arts, M. GT, Communicatie Piushaven
Bax, P. Sportbedrijf Tilburg Sportpunt Stappegoor, Zwembad Reeshof
Bax, A. Tilburgse Kunststichting Kernadviescommissie alle projecten
Bedaux, P. Bedaux de Brouwer architecten Sportpunt Stappegoor
Beks, G. GT, Beleidsontwikkeling Team Architectuur, Kernadviescommissie alle
projecten
Beeldende Kunst en Cultuur (team ABC)
Bergmans, L. GT, Beleidsontwikkeling Ruimtelijke Ordening Draaiend huis
Bertens, P. Bedrijvenoverleg Kanaalzone Gids door de Kanaalzone
Blomme, M-Th. Nederlands Textiel Museum Textiel-groei-monument
Boiten, I. Kunsthistorica en auteur "Publieke kunst" Piushaven
Boogaarts, C. Wijkbewoner Ontstaan
Boot, C. Nederlands Textiel Museum Textiel-groei-monument
Daelman, T. GT, Gebiedsteam Noord Gids door de Kanaalzone
Driessen, H. De Pont Draaiend huis
Grunsven, J. van Beeldend kunstenaar Jaarprogramma 2004
Gussenhoven, A. Koning Willem II college Forest for the trees
Habets, H. Bewonerscommissie Leyeburgh Zo thuis mogelijk
Hagen, T. van der Architectenwerkgroep Lichtplafond
Hoogmoed, P. van AS Architecten Sealounge
Hou‘t, L. GT, Beleidsontwikkeling (team ABC) Draaiend huis
89|
Iskenderkaptanoglu, N. Jongerenambassadeur Jaarprogramma 2004
Jansen, J. Vereniging Leefbaar Hasseltplein Draaiend huis
Jungerhans, A. Stg. Stadskern Tilburg Bewegwijzering Binnenstad, Shopping
Kennis, J. Van Sambeek vastgoedadviseurs Lichtplafond
Kerstens-van Spaendock, M-C. Interieuradviseur Lichtplafond
Kort, C. de Huurderscommissie Korvelplein Zo thuis mogelijk
Koudijs, J. Open Atelier Reeshof, Wijkraad Reeshof Ontstaan
Kuijk, A. van GT, Openbare Werken Sportpunt Stappegoor, Lichtplafond, Sealounge,
Forest for the trees, Zwembad Reeshof
Lahaije, M. GT, beleidsmedewerker Zorg Zo thuis mogelijk
Lange, D. de Jongeren Informatiepunt (JIP) Sealounge
Leeuwen, R. van Tilburgse Kunststichting Kernadviescommissie alle projecten
Lemmers, M. GT, Beleidsontwikkeling (team ABC) Bewegwijzering Binnenstad, Memoryspel
Goirkestraat, Gids door de Kanaalzone
Limpens, C. GT, Stedenbouw Piushaven
Luijten, R. Wijkbewoner Memoryspel Goirkestraat
Maathuis, M. Wijkbewoner Ontstaan
Meeuwsen, F. Duvelhok BurnTilburgBurn
Meijer, F. MTD Landschapsarchitecten Bewegwijzering Binnenstad
Meurs, F. van Architektenbureau A. Storimans Zwembad Reeshof, Forest for the
trees
Mooren, H. Amarant Zo thuis mogelijk
* GT = Gemeente Tilburg
|90
NAAM ORGANISATIE / AFDELING KUNSTPROJECt
Mulder, B. Wijkraad Reeshof Ontstaan
Neefjes, R. Amarant Zo thuis mogelijk
Oosterhof, H. Nederlands Textiel Museum Textiel-groei-monument
Oudheusden, B. van Stichting Straat Memoryspel Goirkestraat
Pot, L. Theaters Tilburg Lichtplafond
Rovers, J. Attak Stedelijk Jongerenwerk Sealounge
Simons, B. GT, Projectbureau Binnenstad Monument tegen zinloos geweld
Smeets, A. Tandarts Monument tegen zinloos geweld
Stappershoef, M. van GT, Concernstaf Monument tegen zinloos geweld
Stawicki, L. Koning Willem II college Forest for the trees
Stoel, J. CiST Sch™on Ding
Strik, M. GT, Projectbureau Binnenstad BurnTilburgBurn, Shopping
Strik, B. Ondernemer Bewegwijzering Binnenstad
Struijk, D. Wijkbewoner Zwembad Reeshof
Summeren, J. van GT, groenvoorzieningen Bewegwijzering Binnenstad
Sweep, H. Gespreksgroep Reeshof Ontstaan
Timmermans, J.G. Oud-wethouder GT Draaiend huis
Timmermans, F. Handelsmaatschappij J.C.J. Haans Jaarprogramma 2004
Velden, J. van der Indoor Sportcentrum Reeshof Zwembad Reeshof
Ven, R. van de Amarant Zo thuis mogelijk
91|
Vermeer, H. De Postelse Hoeve Draaiend huis
Vliet, F. van GT, Stedenbouw, groen en ecologie Ontstaan
Volk, R. GT, Stedenbouw Piushaven
Všlkers, E. Stg. La Poubelle Sch™on Ding
Wilde, J. de Stichting B.O.T.S. Sportpunt Stappegoor
Wolters, R. Bewonersvereniging Reeshofpark Ontstaan
Ypelaar, K. Wijkbewoner/kunstenaar Ontstaan
Zijlmans, K. Hoogleraar moderne kunst Jaarprogramma 2004
van de nieuwe tijd,
Universiteit van Leiden
* GT = Gemeente Tilburg
|92
KORTcontact
Voor informatie, advies en projectaanvragen:
Tilburgse Kunststichting
Atty Bax, secretaris Opdrachtenbeleid
Willem II straat 47
5038 BD Tilburg
telefoon: 013-5841010 of 013-5323140
e-mail: info@kunststichting.nl
Gemeente Tilburg, Beleidsontwikkeling
Ruimtelijke Ordening, team ABC
Gerdi Beks, beleidsmedewerker Beeldende Kunst
Postbus 717
5000 AS Tilburg
telefoon: 013-542 94 08
e-mail: gerdi.beks@tilburg.nl
Openbare Oproep 2005
Aanvraagformulieren zijn te verkrijgen
bij de Tilburgse Kunststichting en via de website.
Projecten indienen voor 1 september 2004.
www.tilburg.nl/kort
93|
Gerdi Beks
beleidsmedewerker
Beeldende Kunst,
Ruimtelijke Ordening
Gemeente Tilburg
Mark Lemmers
Adviseur monumenten
en Beeldende Kunst
Ruimtlijke Ordening
Gemeente Tilburg
Mascha Arts
Communicatie adviseur
Beleidsontwikkeling
Gemeente Tilburg
Rob van Leeuwen
Directeur
Tilburgse Kunststichting
Atty Bax
Secretaris
opdrachtenbeleid
Tilburgse Kunststichting
Laura Einsle
Secretariaat KORT
Tilburgse Kunststichting
|94
colofon
uitgave: Tilburgse Kunststichting
Redactie:
Mascha Arts
Atty Bax
Gerdi Beks
Chris Bergman
Ina Boiten
Chris Driessen
Laura Einsle
Rob van Leeuwen
Mark Lemmers
Vormgeving:
Ieder jaar vraagt KORT een andere vormgever
voor haar jaarpublicatie.
Deze jaarpublicatie is vormgegeven door:
Peter Lammers, zie pagina 96
Druk: Gianotten, Tilburg
Oplage: 1.000
95|
Fotografie en overig beeldmateriaal
Korrie Besems 42,43,45
Paul Bogaert 56
Paul Bogaers 14, 20, 21
Peter Cox 11, 24, 26, 28, 30, 32, 33, 34,38
Wapke Feenstra 59
Ineke Hans 61
Bart van Hattum 18, 40, 51, 54, 93
Theo Hol 36
Harrie Janssens 45
Liedeke Kruk 45
Peter Lammers Lineaal, Stickertje, 4, 63, 93
Huub van der Loo 73
Geert Mul 76
Olaf Nicolai 28
Ernest Potters 45, 46, 47
Gemeente Tilburg 3, 74, 96
Bram Vermeulen 44, 52, 62, 93
Wijnand Zijlmans 64
Co Westerik, (c) touwspringend meisje, 8
c/o Beeldrecht Amsterdam 2004
|96
Gebruikte lettertypes:
Sabon Family Linotype
Helvetica Linotype
Platelet Emigre
MatrixScript Emigre
103 107 143 1797
185 381 388 283
021 GREEN BLUE PURPLE
RFLX BLUE RUBINE RED RED 032 VIOLET
WG 1 WG 11 WG 9 WG 3
C M Y K
PB 7 PB 7541 7545
7484 7482 7479 7478
7470 7468 7466 7464
7498 7496 7494 7492
7463 7462 7460 7458
7435 7434 7432 7431
7409 7406 7404 7401
512 513 514 5165
7416 7417 7418 7419
711 710 709 708
613 612 611 610
525 526 528 100M 100Y
colorsampler
KORTJaarpublicatie 2003
Grafische vormgeving + DTP
Peter Lammers
www.dotblend.com
